Άστατος καιρός με βροχές, τοπικές καταιγίδες και ψύχρα. Με σχετική καλοκαιρία το Πάσχα

Το βαρομετρικό χαμηλό που επηρεάζει τη χώρα θα προκαλέσει και το νέο εικοσιτετράωρο (Μ. Πέμπτη) βροχές και καταιγίδες, οι οποίες στη Δ. Ελλάδα, την Α. Μακεδονία, τη Θράκη, το Α. Αιγαίο, τις Κυκλάδες και την Κρήτη θα είναι κατά τόπους ισχυρές. Η θερμοκρασία θα σημειώσει πτώση και θα χιονίσει στα ορεινά κυρίως της ΒΔ Ελλάδας. Το ευτύχημα είναι ότι οι άνεμοι δεν θα δημιουργήσουν προβλήματα στις θαλάσσιες συγκοινωνίες. Τη Μ. Παρασκευή αλλά και το Μ. Σάββατο ο καιρός θα είναι αρκετά κρύος με τοπικές βροχές και καταιγίδες κυρίως στα δυτικά, τα βόρεια και το Α. Αιγαίο. Χιονοπτώσεις θα σημειωθούν στα ορεινά και οι άνεμοι δεν θα ξεπεράσουν τα 6 μποφόρ. Πάντως, από το βράδυ του Μ. Σαββάτου τα φαινόμενα θα εξασθενήσουν και σχεδόν σε όλες τις περιοχές η Ανάσταση θα γίνει με ψύχρα, αλλά χωρίς βροχές. Την Κυριακή του Πάσχα μόνο στο Α. Αιγαίο και τη βόρεια Ελλάδα υπάρχει πιθανότητα λίγων βροχών και η θερμοκρασία θα σημειώσει άνοδο.  

Μ. Πέμπτη, 17 Απριλίου 2014

































Με βροχές και τοπικές καταιγίδες κατά περιόδους και χαμηλές θερμοκρασίες ο καιρός ως το Μ. Σάββατο. Αισιόδοξες οι προβλέψεις για το Πάσχα

Βαρομετρικό χαμηλό στην Ιταλία κινείται ανατολικά και στις δυτικές, κεντρικές και βόρειες περιοχές της χώρας θα προκαλέσει βροχές και καταιγίδες κατά τόπους ισχυρές. Στις παραπάνω περιοχές η θερμοκρασία θα σημειώσει πτώση και θα χιονίσει στα ορεινά κυρίως της Ηπείρου και της Δ. Μακεδονίας. Την εικόνα του καιρού του νέου εικοσιτετραώρου (Μ. Τετάρτη) συμπληρώνουν οι νοτιάδες οι οποίοι στο Αιγαίο θα φθάσουν τα 7 μποφόρ. Τη Μ. Πέμπτη και τη Μ. Παρασκευή ο καιρός στη χώρα θα είναι άστατος με βροχές και τοπικές καταιγίδες κατά περιόδους, χιόνια στα ορεινά και χαμηλές για την εποχή θερμοκρασίες. Οι άνεμοι δεν θα ξεπεράσουν τα 7 μποφόρ. Το Μ. Σάββατο αναμένεται σχετική βελτίωση του καιρού, αλλά δεν θα λείψουν οι βροχές στα δυτικά, τα βόρεια και το Α. Αιγαίο. Αισιόδοξες είναι οι προβλέψεις για την Κυριακή του Πάσχα, καθώς οι πιθανότητες βροχής είναι περιορισμένες και η θερμοκρασία θα σημειώσει άνοδο.

Μ. Τετάρτη, 16 Απριλίου 2014 



Μικρό αφιέρωμα στους καιρούς, τη λαογραφία και την ιστορία της Αράχωβας


     Κάθε τόπος της όμορφης πατρίδας μας έχει τους καιρούς, τη λαογραφία και την ιστορία του.  Ένας μετεωρολόγος οφείλει να γνωρίζει όσο καλύτερα γίνεται τις τοπικότητες του καιρού και σε αυτό μπορεί  να βοηθήσει όχι μόνο το πυκνό δίκτυο παρατηρήσεων, αλλά και η γνώση που προέρχεται από την εμπειρία των κατοίκων μιας περιοχής που ως ένα μεγάλο βαθμό είναι αποτυπωμένη στη λαογραφία της. Όπως έχω ξαναπεί, για τον καιρό της κεντρικής Στερεάς Ελλάδας έμαθα αρκετά στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν συμμετείχα στο πρόγραμμα αύξησης των βροχοπτώσεων στην περιοχή του Μόρνου που είχε αναλάβει για λογαριασμό της ΕΥΔΑΠ αμερικανική εταιρεία τροποποίησης καιρού με τη διαδικασία της σποράς των νεφών (ΚΑΙΡΟΣ, Ο ΓΙΟΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ, τόμος ΙΙΙ).

Αφιέρωμα στον Απρίλη


     Απρίλης ή Λαμπριάτης ή Αηγιωργίτης, ο πρώτος, ουσιαστικά, μήνας της άνοιξης με τον ήλιο να δίνει το πρόσταγμα για το ξεκίνημα μιας προδιαγεγραμμένης πορείας, η οποία, παρά τους όποιους δισταγμούς και τις καθυστερήσεις, οδηγεί στο καλοκαίρι. Στην εμπροσθοφυλακή της πορείας ο καιρός, ανυπόμονος και κυκλοθυμικός, αλλά κατά βάθος υπάκουος στο μεγάλο αφέντη του. Η φύση ασυγκράτητη, βρίσκει «την καλή και τη γλυκιά της ώρα», που λέει ο Διονύσιος Σολωμός, και μαζί της εμείς, οι άνθρωποι, προσπαθούμε να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα, να αντιμετωπίσουμε τον πυρετό της άνοιξης που δεν είναι μόνο σχήμα λόγου.

Αφιέρωμα στην 25η Μαρτίου 1821


     Η δεύτερη, μετά τη μετεωρολογία, αδυναμία μου είναι η ιστορία. Έτσι, μου είναι ιδιαίτερα ελκυστικό να ασχολούμαι όχι μόνο με την ιστορία της μετεωρολογίας, αλλά και με το ρόλο της μετεωρολογίας στην ιστορία. Ψάχνοντας, λοιπόν, το ρόλο του καιρού στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821, βρήκα πολλές περιπτώσεις που ο συγκεκριμένος ρόλος ήταν σημαντικός. Στη στεριά, οι συνηθέστερες περιπτώσεις ήταν οι κακουχίες των αγωνιστών από το κρύο, τη βροχή και τα χιόνια και η αχρήστευση των καριοφιλιών (βρέχονταν τα μπαρουτόβολα) από τη βροχή. Στους νικηφόρους αγώνες της θάλασσας, που κατά τη γνώμη μου έπαιξαν το σημαντικότερο ρόλο στην επιτυχή έκβαση της επανάστασης, περίμενα να βρω περιπτώσεις θυελλωδών ανέμων που δημιούργησαν προβλήματα στους ατρόμητους Υδραίους, Σπετσιώτες, Ψαριανούς και λοιπούς νησιώτες μας, αλλά γελάστηκα. Τα μεγαλύτερα προβλήματα στο θαλασσομάχο Μιαούλη και τα παλληκάρια του τα δημιουργούσε η μπουνάτσα. Οι άξιοι ναυτικοί μας, που πολύ πριν από τον ξεσηκωμό του 1821 αλώνιζαν το Αιγαίο και γενικότερα τη Μεσόγειο, ήξεραν να κουμαντάρουν τα πλοία τους με όλους τους καιρούς, αλλά δεν μπορούσαν να τα βγάλουν πέρα με την άπνοια που τους καθήλωνε.

Ο Μάρτης του 21ου αιώνα χωρίς σχόλια


2001: Ο πιο ζεστός Μάρτης των τελευταίων δεκαετιών σε πολλές περιοχές της χώρας (μέση μέγιστη θερμοκρασία στην Αθήνα 20,9οC)
2001: Ρεκόρ μέγιστων θερμοκρασιών 3ου δεκαημέρου (Άργος, Αγχίαλος, Λαμία 34,2 οC κ.ά.)
2002: Ρεκόρ μέγιστων θερμοκρασιών 1ου δεκαημέρου (Λάρισα, Κοζάνη κ.ά. )
2005: Ρεκόρ μέγιστων θερμοκρασιών 2ου δεκαημέρου (Τρίκαλα Θεσσαλίας και Τρίκαλα Ημαθίας 27,2 οC , Μίκρα 25,6 οC κ. ά.)
2014: Θερμοκρασίες 2ου δεκαημέρου πολύ κοντά στα ρεκόρ του 2005. Σε ορισμένες περιπτώσεις καταρρίφθηκαν ρεκόρ (Λάρισα κ.ά.)
Σημείωση: Τα στοιχεία είναι της ΕΜΥ και στους περισσότερους σταθμούς φθάνουν σε βάθος 60 ετών.

20 Μαρτίου 2014

Η φύση κάνει ό,τι θέλει ή πειθαρχεί στους νόμους που η ίδια έφτιαξε;


     Σχολιάζοντας τα καιρικά καμώματα του Μάρτη, ένα φίλος έγραψε τις προάλλες στο snowreport forum: «Η φύση μπορεί να θεωρεί τον Μάρτιο μήνα πασπαρτού, να ανήκει μια στην άνοιξη και μια στον χειμώνα». Διαβάζοντας αυτή τη φράση, αναρωτήθηκα αν η φύση σε επίπεδο μηνών ή εποχών είναι πραγματικά ελεύθερη να κάνει ότι θέλει ή είναι υποχρεωμένη να πειθαρχεί στους νόμους που η ίδια έφτιαξε. Για να βρούμε μια πειστική απάντηση στο παραπάνω ερώτημα, πρέπει να δούμε τα βασικά δεδομένα. Καταρχάς, όλα ξεκινούν από τον Ήλιο, το «ηγεμονικόν αίτιον» κατά Αριστοτέλη ή τον «μπαμπά του καιρού» κατά Ζιακόπουλο (συγχωρέστε μου την ύβρη). Όμως, δεν είναι μόνο αυτό. Πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι «…τα ποσά της ηλιακής ακτινοβολίας (ενέργειας) που φθάνουν στη Γη εξαρτώνται από την απόσταση του Ηλίου από τη Γη και από τις περιοδικές ταλαντώσεις της τροχιάς της Γης γύρω από τον Ήλιο. Σε ετήσια βάση, ο καιρός στα μέσα πλάτη παρουσιάζει μεγάλες διαφορές λόγω της περιστροφής της Γης γύρω από τον Ήλιο και του γεγονότος ότι ο άξονας της περιστροφής της γύρω από τον εαυτό της δεν είναι κάθετος στο επίπεδο της περιστροφής της γύρω από τον Ήλιο. Οι συνθήκες αυτές δημιουργούν τις εποχές…» (ΚΑΙΡΟΣ, Ο ΓΙΟΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ, τόμος ΙΙ «η πρόγνωση»). Επομένως, αν παραβλέψουμε τις ηλιακές εξάρσεις, τα ποσά της ενέργειας που φθάνουν στον πλανήτη μας από τον Ήλιο κάθε μέρα, μήνα ή εποχή του έτους είναι δεδομένα και δεν αλλάζουν από χρόνο σε χρόνο.